Η ιστορία της πόλης ξεκινά από τον 7οαι. π.Χ., με την ονομασία Νεάπολη, και υπήρξε επίνειο για τα μεταλλεία χρυσού του Παγγαίου και το εμπόριο Θασίων με την ενδοχώρα, πιθανό σημείο απόπλου του Αλεξάνδρου στην ασιατική εκστρατεία, πόλη που ο Απόστολος Παύλος και ίδρυσε την πρώτη εν Ευρώπη χριστιανική εκκλησία.
Η Καβάλα, λόγω της γειτνίασής της με περιοχές όπου καλλιεργείτο η εξαιρετική ποικιλία καπνού «μπασμάς» και του φυσικού λιμανιού της που είχε τη δυνατότητα εξυπηρέτησης μεγάλων εμπορικών πλοίων, συγκεντρώνει στα μέσα του 19ουαιώνα την εμπορική εκμετάλλευση των καπνών της Βαλκανικής.